De meest voorkomende afwijkende aroma’s in wijn a.k.a. wijnfouten! (deel 1)

#wijnfouten#wijnbibliotheek #handigeinformatie

De meeste kennen het wel, je bestelt een fles wijn in een restaurant en de sommelier laat je de eerste slok proeven (en ruikt zelf aan de kurk).  Waarschijnlijk denk jij dat de reden erachter is om te kijken of jij de wijn wel “lekker” vindt.  Maar dit is zeker niet de voornaamste reden. Het gaat erom, of er geen wijnfout in zit… oftewel afwijkende aroma’s. Deze kunnen ontstaan bij de groei, het oogsten, de vinificatie, de lagering, de botteling en/ of bij de opslag, dus samengevat, het gehele proces van de groei tot en met consumptie van. Wij als wijnliefhebbers drinken waarschijnlijk vaker wijn met gebreken zonder dat wij het doorhebben. Dat is niets om je voor te schamen, want de meeste weten niet wat deze afwijkende aroma’s inhouden en hoe je ze kan herkennen. Daarom neem ik je in deze blog mee naar vier veel voorkomende wijnfouten en hoe je ze kan herkennen. Zeker handig als je een fles wijn besteld…

2,4,6-Trichloroanisole (TCA), a.k.a. kurk…

Hoe te herkennen?

Soms is het lastig om te herkennen, omdat het licht aanwezig is. Een van de bekendste geuren zijn: natte krant, beschimmeld karton, of natte hond. Soms merk je het als eerste wanneer de fruitige aspecten van de wijn aan het verdwijnen zijn, de wijn smaakt vlak.

Wat is het?

Een schimmel (TCA) in de kurk reageert met chloorverbindingen. Het kan ook voorkomen bij wijnen met een schroefdop, al is de kans veel kleiner. Dat komt doordat TCA ook kan aanwezig zijn in eikenhouten vaten of in de productielijnen van de wijnmakerij. Helaas moet ik je vertellen dat je dan toch echt de fles weg moet gooien…. Zonde.

Pas op, want soms kan je het verwarren met een andere wijnfout, namelijk reductie.
Soms wordt een wijn verward met kurk door reductie (een gebrek aan zuurstof tijdens het maken), wat ook muf kan ruiken. Echter, bij kurk wordt de geur erger na het walsen in het glas of karafferen, terwijl reductie vaak verdwijnt na contact met lucht. Goed om te weten dus…

“Wist je dat kurk de een na meest voorkomende wijnfout is? Het maakt maar liefst 2% uit van alle wijnen die met een echte kruk gebotteld zijn. ”

Brettanomyces of ‘'Brett”

Hoe te herkennen?

Geuren van stal, paardenzweet, inkt en pleister.

Extra informatie

Deze fout is heel typerend, maar soms ook een verwarrende “fout”. Soms ziet men dit niet als fout. Dat komt doordat Brett allang een cruciale rol speelt in de smaakprofielen die worden geassocieerd met prestigieuze appellaties, met name in de zuidelijke Rhônevallei in Frankrijk. Men denkt dan dat het de wijn complexer maakt. Voordat iemand wist wat de oorzaak was van aroma's als 'boerderij', 'verband' en 'paardendeken', oogstten beroemde producenten die besmet waren met deze bederfgist lof en hoge scores van critici. Een extreem bekende is Châteauneuf-du-Pape. Tegenwoordig werken wijnhuizen eraan om ervoor te zorgen dat deze fout niet meer naar voren komt. Deze fout komt voor bij rode wijnen, vaak wanneer zij houtrijping hebben gehad.

Het is niet slecht voor je, maar sommige ervaren het als een mooie toets, en voor andere is het juist onaangenaam. Soms is er een te hoge concentratie aanwezig, waardoor het als onaangenaam wordt ervaren.

Reductie

Hoe te herkennen?

Geloof me, als je dit ooit hebt geroken, kan je het niet meer, niet herkennen. Je kan verschillende geuren ervaren: van rotte eieren tot aangestoken lucifer, rioollucht of rubber. In ieder geval onaangenaam.

Hoe ontstaat het?

Reductie is het tegenovergestelde van oxidatie. Het treedt op als de wijn te weinig contact met zuurstof heeft gehad.  Dit kan gebeuren in de tank en vaten wanneer de beperkte blootstelling van de wijn aan lucht leidt tot vluchtige zwavelverbindingen. Wanneer de wijnmaker dit gebruikt om frisse fruitaroma’s te behouden of complexiteit toe te voegen, ruik je na het openen van de fles mogelijk een geur die doet denken aan een aangestoken lucifer of rook en vuursteen. Bij hogere concentraties komen geuren van knoflook of rotte eieren naar voren. Maar een beetje reductie kan, zoals wijnprofessionals zeggen, door beluchting 'wegtrekken'.

TIP

Dit is een van de fouten die eruit te halen valt: bij mildere gevallen kun je de wijn gewoon een uurtje laten ademen (in een karaf) of er een schone koperen cent in de wijn doen.

Oxidatie

Hoe te herkennen?

Geoxideerde wijnen verliezen hun helderheid, zowel qua kleur als qua smaak. Dieprode wijnen krijgen een bruinoranje tint en krijgen een vreemde smaak van azijn en gekarameliseerde appel. 

Overigens zijn witte wijnen veel gevoeliger voor oxidatie dan rode, omdat het hogere tanninegehalte van rode wijnen als een extra dekmantel dient. Als je echt wilt zien hoe dit eruitziet, open dan een nieuwe fles, schenk een glas in en bewaar die fles ongeveer een week. Helaas heb je wel je wijn verpest, maar je ziet wel het proces.

Hoe ontstaat het?

Waar bij reductie de wijn te weinig in aanraking komt met zuurstof, is het bij oxidatie juist het omgekeerde. Er is te veel blootstelling aan zuurstof. Je herkent het vast: je laat een gesneden appel op het aanrecht liggen en hij wordt bruin? Dat is exact wat er gebeurd bij jouw wijn. Dit is de meest voorkomende wijnfout bij oudere wijnen.

LET OP!

Bij Sherry, Vin Jaune en sommige witte wijnen zijn die nootachtige smaken juist de bedoeling. Je moet dit niet verwarren.

Nu ben je een beetje bekend met vier voorkomende fouten, houd je vast, want binnenkort kom deel 2 online, waar wij gaan praten over nog drie andere fouten. Nu is het tijd om een (goed) glas wijn in te schenken! 🍇✨