Champagne vernieuwd, ze moeten wel
Je ziet het steeds meer voorbij komen. De wijn wereld wordt ook getroffen door de opwarming van het klimaat. Niet alleen door de extreme weersomstandigheden, maar ook door ziektes. Druiven krijgen het steeds zwaarder om fenolisch rijp te worden. Wij kennen de Champagnestreek natuurlijk allemaal door hun tradities en constante kwaliteit, maar ook zij moeten zich overgeven. Je leest het goed, de Champagne moet uit hun comfort zone gaan..... Maar waarmee exact?
Een 9e officiële druivenras is toegestaan
Je leest het goed, INAO (National Institute of Origin and Quality) is eindelijk tot het besluit gekomen dat een 9e druivenras aan het druiven register van de AOC Champagne toegevoegd mag worden. Jarenlang was het de top 7 druiven, maar in december 2021 liet deze organisatie het toe om Voltis aan de lijst toe te voegen.
Maar waarom is dat? Champagne staat voor de uitdaging om zijn identiteit te behouden in een veranderend klimaat en een markt die steeds meer aandacht heeft voor duurzaamheid en diversiteit. Daardoor moest er een keuze gemaakt worden. Het is niet dat de kwaliteit en de identiteit van de bekende Champagne gaat veranderen. Zij gaan ervoor zorgen dat dit gewaarborgd blijft, dus erfgoed en innovatie gaan nu gepaard.
De klassieke zeven
Iedereen kent wel de belangrijkste druiven, genaamd chardonnay, pinot noir en pinot meunier. Eeuwen lang werden deze gebruikt om de mooiste Champagnes te maken. Ik noem ze ook wel de klassiekers. De historische druiven vormen samen nog geen procent van de wijngaarden, maar hun waarde voor de genetische diversiteit van de streek is in het huidige klimaat goud waard. Dus ik kan me voorstellen dat Champagne daar geen afstand van gaat doen.
Historische druiven 🍇
Daarnaast zijn er vier historische druiven die vroeger vaker werden gebruikt, maar nu nog zelden voorkomen:
Arbane
Petit meslier
Pinot blanc
Pinot gris
De klassiekers 🍇
Chardonnay
Pinot Noir
Pinot Meunier
Voltis: dé klimaatdruif
Nummer 8 kwam eind december 2021 in zicht, genaamd Voltis. Ook wel de klimaatdruif genoemd! Het is een noodzakelijk. Dit is een hybride druivenras, wat inhoud dat deze is ontworpen om resistenter te zijn voor ziekten, zoals meeldauw. Ze zijn hier nog mee aan het experimenten en in een aantal jaar wordt deze druif toch echt wel aan de blend toegevoegd. Daar zijn wij natuurlijk heel benieuwd naar. Het aantal hectare dat nu is beplant met Voltis is zo klein, hier zijn ook duidelijke regels voor: “maximaal 5% van de wijngaardoppervlakte per producent”.
Chardonnay Rosé, een roze druif?
Je leest het goed! Een chardonnay rose, maar wat voor druif is het precies? De chardonnay Rosé is geen nieuw uitgevonden marketingproduct, maar een druif die al aan het begin van de 20e eeuw incidenteel opdook in Champagne en Bourgogne. Na jarenlang in stand te zijn gehouden door een handvol fanatieke wijnbouwers, kreeg ze in 2018 een officiële plek in het Franse druivenregister en nu dus ook in het officiële reglement (cahier des charges) van Champagne.
Maar Champagne houd het bij zichzelf, want er zijn niet zo’n grote verschillen te ontdekken tussen de chardonnay en chardonnay rosé, met uitzondering van bepaalde aroma’s en de rijpingstijd. Hoewel de Chardonnay Rosé zich in de wijngaard bijna identiek gedraagt aan de klassieke variant, zijn er subtiele maar duidelijke verschillen in het smaakprofiel. In vergelijking met de gewone Chardonnay biedt de Chardonnay Rosé vaak nét een tikje meer fruit en zachtheid.
Wanneer deze druif wordt verwerkt in Champagne, kunnen de volgende aroma’s worden verwacht (ze hebben er nog geen Champagne van geproduceerd, dus voor nu is het een gok):
Chardonnay Rosé 🍇
Toegestaan sinds juni 2025. Een mutatie van de bekende Chardonnay druif. Herkenbaar aan z’n roze schil.
Floralere tonen: De wijn heeft de neiging om iets bloemiger te zijn in de neus en de mond.
Ronder wit fruit: Het fruitkarakter wordt omschreven als "ronder" dan bij de standaard Chardonnay.
Behoud van finesse: Ondanks de extra souplesse behoudt de druif dezelfde finesse en elegantie als de klassieke variant.
Klassiek profiel: De wijn blijft, ondanks de kleine nuances, stevig binnen het klassieke, frisse Champagne-profiel vallen.
Hoewel de naam anders doet vermoeden, is de wijn die van deze druif gemaakt wordt meestal wit. Door de druiven zacht te persen, krijgt men een witte basiswijn, waardoor de traditionele stijl van het Champagnehuis gewaarborgd blijft. De Chardonnay Rosé wordt dan ook vooral gezien als een "mooie evolutie" die de bestaande familie aanvoelt, eerder dan een radicale breuk met de bekende smaak.
Waarom veranderen als het smaakprofiel bijna identiek is?
Het gaat natuurlijk niet altijd om het smaakprofiel van de wijn, maar ook om de zekerheid voor de wijnmakers. Voor de wijnmaker brengt de officiële toelating van deze druif praktische voordelen met zich mee. Aangezien Chardonnay Rosé, net zoals de klassieke Chardonnay goed gedijt op de kalkrijke bodems. Daarnaast gedraagt hij zich namelijk bijna exact hetzelfde als de klassieke variant. Het enige is dat hij iets later rijpt dan de klassieke Chardonnay. Bij de klassieke Chardonnay hebben de druiven in een warmer klimaat de neiging om sneller te rijpen, wat kan leiden tot een verlies van de voor Champagne zo essentiële zuurgraad,. Doordat de Chardonnay Rosé de rijping iets langer uitstelt, blijven deze zuren beter behouden, wat cruciaal is voor de frisheid en de kwaliteit van de uiteindelijke wijn. Hij kan dezelfde kalkrijke bodems gebruiken en hoeft zijn timing of technieken niet aan te passen, omdat de druif dezelfde finesse en groeikracht vertoont als hij gewend is.
“ Waar Chardonnay Rosé voelt als “oude traditie terughalen, voelt Voltis juist als toekomst instappen”
Wat gaan we proeven?
De komende jaren zal de aanplant nog zeer beperkt blijven, van beide Chardonnay Rosé en Voltis. Chardonnay Rosé zou waarschijnlijk eerst opduiken in experimentele micro-cuvées van kleinere vignerons, waar ze een iets floraler en ronder profiel zal laten zien. De Voltis zal eerder onzichtbaar verdwijnen in blends van basiswijnen om percelen gezond te houden, zonder de uiteindelijke smaak van de Champagne te veranderen.
Al met al, het is een enorme verandering voor de Champagne streek die al jarenlang hetzelfde doet en ik ben benieuwd hoe het verder zou gaan ontwikkelen.
